Hoe eenvoudiger je het houdt, des te groter de kans dat je boodschap ook gehoord en begrepen wordt. Vier eenvoudige stappen helpen je daarbij: 1. Vertel wat je ziet of hoort, 2. Benoem wat dit met je doet, 3. Maak duidelijk wat je daarom nodig hebt en 4. Vraag of de ander je daarbij zou willen helpen. Moeilijk wordt het als je hiervan afwijkt en wat je hoort of zegt vermengd met meningen, oordelen en interpretaties. Bijvoorbeeld: ‘Ik heb mijn handen vol en ben bang dat ik alles laat vallen. Zou jij mij willen helpen en de deur voor mij opendoen? Dat is duidelijker en klinkt toch beter dan: ‘Mankeer je wat aan je ogen? Je ziet toch dat ik mijn handen vol heb. Doe even die deur voor mij open!’

Boosheid ontstaat vaak voor we er erg in hebben: de ander doet iets, we vinden er wat van en worden boos. In feite worden we boos om wat we onszelf vertellen. Omdat het gaat over wat de ander deed of zei lijkt dit het onderwerp te zijn en gaat daar alle aandacht heen. Het lijkt er hierdoor op dat het probleem bij de ander ligt. We vergeten dat we zelf een belangrijke rol in onze boosheid spelen.

Is boosheid verkeerd? Moet je dan maar niet meer boos worden? Is boosheid verkeerd? Nee, ik denk dat ook boosheid iets positiefs heeft te vertellen. Daarvoor moet je het dan wel even vertalen want dat blijkt vaak niet uit de woorden die je hoort en/of het gedrag dat je ziet. Als je zelf teruggaat naar de feiten en dit loskoppelt van het oordeel wat je hierover hebt, dan wordt het weer mogelijk je gevoelens te volgen om zodoende te identificeren welke behoefte je hebt.

Een voorbeeld: Je ziet bijvoorbeeld dat iemand je op de weg ‘afsnijdt.’ Breng je dit terug naar alleen de feiten dan zie je dat iemand op 3 meter voor je invoegt met een snelheid van 110km p.u. In plaats van boos te worden merk je dat je in eerste instantie schrikt en identificeert dan jouw behoefte aan veiligheid. Je zult dan ook zien dat je een andere reactie gaat krijgen. In plaats van te razen en te tieren neem je dan wellicht zelf wat gas terug om afstand te scheppen. Boosheid is niet verkeerd maar levert in dit geval geen effectieve reactie op die de situatie veiliger maakt. Het identificeren van de feiten, gevoelens en behoeften doet dit wel. Het voordeel dat je verder zult ervaren is dat je minder boos zult zijn als je direct zoekt naar de behoeften die je hebt en daar dan ook in kunt voorzien. Je bent meer ontspannen en hebt dan meer plezier!

Heb je daar ooit bij stil gestaan? Ik bedoel niet alleen dat achter elk gedrag een behoefte schuilgaat, maar ook dat we de neiging hebben om ons dan vervolgens op het gedrag te richten in plaats van de behoefte. Dat klinkt wat abstract, maar kijk nu eens naar situaties waarin mensen elkaar niet begrijpen en tegen elkaar beginnen te schreeuwen. Wat zeggen ze dan? ‘Je moet niet zo schreeuwen! Doe normaal!’ Herken je dat? Precies! Ze maken elkaar verwijten over het gedrag in plaats van zich te richten op de achterliggende behoefte. Wat denk je dat dit zou zijn? Denk eens aan een situatie waarin jij je boos voelde. Dan wilde je toch ook gehoord en begrepen worden? Dus, als een ander zijn stem verheft dan zeg jij nu: ‘Ik wil je graag goed begrijpen. Zullen we even gaan zitten zodat ik beter naar je kan luisteren?’ Kijk, zo eenvoudig richt je je op de behoefte in plaats van het gedrag. En je zult zien dat als je dit doet de ander, zonder dat je dit hoeft te vragen, zijn gedrag aanpast omdat al in de behoefte wordt voorzien.

Wat is verbinding, hoe maak je het, hoe herstel je het? Deze gedachte ging door mijn hoofd toen ik deze week door een bos liep en van de warme herfsttinten genoot. Kijk, op zo’n moment voel ik dan verbinding. Zo’n gevoel dat je blij bent met je omgeving en dat jij daar deel van bent. Misschien is dat in gesprekken ook zo. Het gaat er helemaal niet om dat je het met elkaar eens bent maar dat je geniet van de gedachtewisseling, dat je het als stimulerend en verrijkend ervaart bijvoorbeeld. We kennen denk ik allemaal die momenten wel. Maar wat doe je als je er behoefte aan hebt maar geen verbinding ervaart? Soms staan er emotionele obstakels uit het verleden in de weg en kun je pas dichter tot elkaar komen als deze zijn opgeruimd. Soms ken je elkaar niet en durf je zelf het gesprek niet te beginnen. Verbinding maken kan griezelig zijn als er iets tussen jou en de ander staat. Het is makkelijker als je met een eerste stap begint. Bijvoorbeeld door te benoemen waarom je het leuk zou vinden om (weer) contact te maken. Daar spreekt iets positiefs uit en laat de ander de keus om dat wel of niet te willen. Dat kun je ook gebruiken als je een relatie wilt herstellen. Bijvoorbeeld: ‘Ik mis ons contact en denk vaak terug aan hoe fijn het was om met jou te praten. Ik zou graag met jou verkennen hoe we de draad weer op kunnen pakken. Hoe is dat voor jou?’ Vaak willen we dat het in een keer weer goed is maar daar is een proces voor nodig. Eigenlijk wil je het wederzijdse vertrouwen herstellen en uitspreken wat je in de relatie waardeer(t)(de) is een goed begin. Kun jij die eerste stap zetten?

Een dagje schakelen in de versnellingsbak van de relatie met mijzelf en het bijstellen van mijn verwachtingen.

Een dag vrij
Na de eerste afspraak afgelopen donderdagmorgen ben ik verder vrij. Het vorige weekend had ik doorgewerkt, dus hoog tijd om weer eens iets leuks voor mijzelf te doen. Ik weet dat er een tentoonstelling van de schilderijen van Pieter de Hooch is in het Prinsenhof in Delft. Hij was een tijdgenoot van Vermeer en schilderde op hetzelfde niveau. Mooi om het vandaag eens te gaan bekijken en Delft verder te verkennen. Volgens de weersverwachting is het bewolkt maar in ieder geval droog.

Verwachtingen
Terwijl de trein bijna Delft binnenrijdt kijk ik eens hoe ik bij het museum kom. Google laat mij de route zien en laat mij gelijk maar even weten dat het museum vandaag gesloten is. ‘Wie sluit nu een museum op donderdag?!!’, ging er door mijn hoofd. Maar goed, eerst maar eens kijken. Omdat Google het zegt hoeft het nog niet waar te zijn. Bij het museum aangekomen blijkt het inderdaad gesloten en bovendien begint het nog te regenen ook. Nou moe, twee verwachtingen die vandaag niet uitkomen. Het is wel even schakelen.

Nieuw plan
Terwijl ik voor de regen onder een doorgang schuil spreek ik een dame die mij een tip geeft. In het Gemeentemuseum in Den Haag is er een tentoonstelling van de schilderijen van Monet. Leuk! Nieuw plan. Ik wandel nog even door Delft en dan reis ik door naar Den Haag. Ik kijk nog even op de website van het Gemeentemuseum en zie dat je apart tickets voor de tentoonstelling moet kopen. De website werkt echter niet mee. Ik besluit om het dan maar straks aan het loket van het museum te regelen.

Loslaten
Als ik daar eenmaal in Den Haag bij het museum ben aangekomen en om een ticket voor de tentoonstelling vraag kijkt de dame achter het loket mij verbaasd aan. ‘Dat is nu jammer meneer’, zegt zij. ‘Die tentoonstelling begint pas aanstaande zaterdag!’ Tja, nu ziet mijn dag er toch wel heel anders uit dan gedacht. In mijn vertrouwen had ik een paar aannames gedaan die niet bleken te kloppen. Het is echter geen reden om mijn goede humeur daardoor te laten beïnvloeden. Ik pak de tram terug naar het station en stap bij het Binnenhof uit. De zon schijnt inmiddels een beetje en ik geniet van de wandeling. Bij het station aangekomen pak ik de trein naar huis. Ik heb mij wel vermaakt vandaag maar niet gezien of gedaan wat ik had verwacht. Soms loopt het leven anders. Ben ik nu teleurgesteld. Nou, dat valt wel mee. Die tentoonstellingen lopen nog wel even. Het was gewoon een kwestie van even schakelen en omgaan met verandering vandaag. Hoe ga jij met verandering om?

Heeft het leven zin?
Ik zag zojuist een interview met Neil deGrasse Tyson en hij deed een uitspraak die hier mooi bij aansluit: “When you ask yourself ‘What does it all mean?’, that might mean you are in search of meaning and you might possibly find it under a rock. But in fact you have the power to create meaning in life. So, rather than spend your life looking for it, why not spend your life making it?”

Gedreven door hun passie hebben mensen vaak behoefte aan meer bewegingsvrijheid. Je kunt het als enorm lastig en beperkend ervaren als je niet de kans krijgt om je te ontplooien of je vakgebied verder te onderzoeken. In een tijd waarin budgetten soms krimpen wordt dit des te meer ervaren. Er ontstaat dan een spanningsveld tussen management en vakspecialisten. Het lijkt dan alsof het management op de rem staat terwijl de mensen die zij aansturen juist gas willen geven. Als de spanning verder oploopt vliegen de verwijten, al dan niet tegen elkaar uitgesproken, over en weer en verpest het de werksfeer. Het lijkt dan alsof men niet meer aan dezelfde kant staat en niet dezelfde missie heeft. Toch is dit waarschijnlijk niet zo. Daar kom je alleen achter als je echt met elkaar communiceert, gezamenlijk de mogelijkheden verkent en transparantie creëert.

Missie en Visie
Missie en visie blijven vaak onderwerpen die binnen bedrijven niet of niet op een gelijke manier worden beleefd. Een gebrekkige communicatie hierover en het niet samen ontwikkelen van een missie en visie zijn hier oorzaak van. Medewerkers krijgen al snel de indruk dat het niet uitmaakt wat zij denken en het proces van het ontwikkelen van een missie en visie speelt zich alleen in de top van een bedrijf af. De gebrekkige communicatie over de besluitvorming doet het vervolgens lijken alsof het vooral ‘window dressing’ is. Zaken als een goede samenwerking en onderlinge verbinding lijken geen serieuze onderwerpen als dit niet door eenieder zo wordt beleefd omdat men niet bij de besluitvorming wordt betrokken.

Passie en geld
Passie en geld hebben een moeizame relatie met elkaar. Er is meestal geen onuitputtelijk budget en dus is er iemand die dit moet bewaken zodat de passie niet de solvabiliteit en continuïteit in gevaar brengt. Hierdoor ontstaat de dynamiek waardoor managers en de mensen die zij aansturen niet dezelfde missie lijken te delen. Het probleem zit vaak niet alleen in het niet samen ontwikkelen van een missie. Op hoofdlijnen heeft men wel hetzelfde idee. Een goede gezondheidszorg bijvoorbeeld. Het probleem ontstaat vaak nog meer in de niet samen uitgewerkte visie. Hoeveel gezondheidszorg kunnen we ons veroorloven, waar investeren we dan het eerst of het meest in en hoe komen we daar? Als je passie voor je werk hebt is het onbegrijpelijk dat je daarvoor wordt aangenomen maar daar financieel niet (voldoende) in wordt geïnvesteerd. Medewerkers zeggen dan dat het ontbreekt aan visie. Dat is het echter niet. Er is weldegelijk een visie maar omdat deze niet gezamenlijk ontwikkeld is wordt deze niet met elkaar gedeeld.

Anders managen
Organisaties zijn vaak nog hiërarchisch georganiseerd. Managen, bewaken, aansturen en koers corrigeren lijken dan vanuit de hiërarchische optiek ook noodzakelijk. Dit kan door mensen met passie als verstikkend worden ervaren. Als je je realiseert dat je hierbinnen keuzen kunt maken kan er weer ruimte in de organisatie ontstaan.  Door anders naar de situatie te kijken wordt het mogelijk verantwoordelijkheden lager in de organisatie te leggen. ‘Management by exception’ betekent het aangeven van de kaders waarbinnen bewogen kan worden en alleen daar waar nodig bijsturen indien de kaders dreigen te worden overschreden of verantwoordelijkheden onvoldoende in acht worden genomen. Dit vraagt dan wel dat je ook missie en visie met elkaar ontwikkelt en bespreekt zodat de kaders duidelijk kunnen worden. Niet iedereen kan wellicht dezelfde verantwoordelijkheid aan. Dat hoeft niet zozeer met intelligentie te maken te hebben maar kan ook met de al dan niet opgebouwde kennis en ervaring te maken hebben. Situationeel leiderschap kan hierbij helpen omdat het managers in staat stelt bij te sturen op de wijze die past bij de situatie en het kennis en verantwoordelijkheidsniveau van de persoon.

Vertrouwen
Het wantrouwen bij medewerkers richt zich vaak tegen de ervaren hiërarchie en de managers die hier uitvoerders van zijn. Managers kunnen het idee hebben dat gepassioneerde medewerkers onverantwoordelijk zijn. Het vertrouwen dat het samen werken met een gedeelde missie en visie mogelijk is moet in het begin aan alle kanten en bij iedereen nog groeien. Dat kost tijd en is een investering in elkaar. Een goede relatie is een voorwaarde om samen vooruit te komen. Het begint met het creëren van transparantie en duidelijkheid in de communicatie. Wellicht zal ook een ander platform moeten worden ontwikkeld dat hier beter in voorziet dan de structuur die een hiërarchie vanuit zijn eigen opzet biedt. Het is een gezamenlijke zoektocht die veel op kan leveren als de betrokkenheid bij elkaar en de commitment aan het gezamenlijk doel groeit. Er is meer mogelijk als je echt de koppen bij elkaar steekt! 

Wie wil er nu niet perfect zijn?
Dat ligt eigenlijk voor de hand, vind je niet? Iedereen wil toch perfect zijn? Toch kan perfectie een enorme valkuil in je denken zijn als je vooruit wilt komen. Wanneer is iets dan goed genoeg om te kunnen zeggen dat je vooruitgang hebt geboekt en daarmee tevreden te zijn? Je bent toch mens en geen machine? Het gaat er niet om dan maar middelmatigheid te accepteren, maar om tevreden te zijn met de groei en de mogelijkheden van het moment. Zo kun je ook kleine successen vieren en blijf je gemotiveerd om door te gaan.

Karaktertrek
Sommige mensen hebben perfectionisme als karaktertrek. Bijna alles wat zij doen staat dan in dit teken. Je zou je af kunnen vragen wat deze mensen dan drijft. Een veel te grote behoefte aan waardering van anderen misschien? Bevestiging door anderen kan wel meespelen maar zal voor een perfectionist nooit genoeg zijn. Het is immers de eigen lat die zij zo hoog leggen dat niemand er nog bij kan. Wat zij ervaren is altijd weer de confrontatie met zichzelf. Ook al vindt een ander het goed, is het voor henzelf nooit goed genoeg. Dit komt dat er diep in het onderbewuste een overtuiging schuilgaat dat zij zelf niet goed genoeg zijn. Het is het filter waardoor zij de wereld zien en waarmee zij steeds opnieuw deze overtuiging voor zichzelf bevestigen terwijl zij naar perfectie streven. Het doel ligt immers altijd (net) buiten hun bereik.

Wat je water geeft dat groeit
Voor een perfectionist heeft het niet zoveel zin tegen een dergelijke overtuiging te vechten. Het idee dat je het af moet leren wordt dan een obsessie op zichzelf die het patroon van perfectionisme juist bevestigt. Natuurlijk is er wel een aanleiding daarvoor want met het perfectionisme zit je niet alleen jezelf dwars. Ook anderen hebben er last van als wat zij doen in jouw ogen nooit goed genoeg is. In plaats van het af te leren kun je het beter een plek gaan geven door je de neiging bewust te worden en de situatie te onderzoeken en in perspectief te zien. Zo wordt je begripvol naar anderen en jezelf. In plaats van er tegen te vechten sla je als het ware een ander pad in waardoor je een nieuwe keus hebt. Hoe vaker je dit doet, hoe meer je zult merken dat je er ook werkelijk een keus in kunt maken. In het begin voelt dat nog wat gemaakt en onwennig. Op den duur ga je een andere werkelijkheid zien en treedt het perfectionisme meer op de achtergrond.

Ben jij geen perfectionist?
Wellicht heb je dan wel last van het perfectionisme van mensen om je heen. Je kunt een perfectionist niet van het tegendeel overtuigen. Hij bevestigt immers steeds zijn eigen gelijk. Meebewegen kan echter een oplossing zijn. Dat is niet hetzelfde als toegeven! Meebewegen betekent voor mij dat je begripvol bent voor wat de ander motiveert en daar zowel de voor als nadelen van ziet. Als je dit op deze wijze aan de ander teruggeeft en vraagt of de ander dit ook ziet kan er een nieuwe beleving en dialoog ontstaan. Hierdoor wordt het mogelijk om beter en op een haalbare manier samen te werken.

Niets mis met perfectie!
Natuurlijk is er niets mis met een perfect resultaat, maar dan mag je er ook van genieten! Dat kun je het best als je ook de weg erheen en de inspanning die het kostte met al z’n ups en downs kunt waarderen. Dat begint bij jezelf en je eigen groei leren waarderen, precies zoals je bent!

 

Hoe je denkt bepaalt wat je ziet,

bepaalt je gedrag en je communicatie,

bepaalt je ervaring en de relaties die je met anderen hebt.

Hoe bepaalt de communicatie met jezelf jouw leven?

Na mijn bezoek aan een expositie van oude meesters in het Zwinger museum in Dresden sta ik weer op de binnenplaats en zoek een wc. Ik ga een gebouw daar binnen en zie bij een deur een vrouw die de toegangskaartjes controleert. Ik zie om mij heen geen wc aanwijzingen dus vraag het haar in mijn beste Duits: ‘Wo gibts ein wc bitte? Zij antwoordt daarop met ‘Ticket bitte!’ Nee, ik wil helemaal niet naar binnen. Ik zoek een wc. Zij zegt daarop in het Duits: eerst het ticket, daarna de wc. Ik snap er niets van. Zo’n moeilijke vraag is het toch niet. Waarschijnlijk denkt zij dat ook, maar ergens mist er iets in onze communicatie. ‘Aber ich suche nur ein wc!’, zeg ik. Ja, zegt zij in het Duits, die is binnen en als ik je kaartje zie kan je er heen. He, he, dat kon toch wel wat eenvoudiger. Er was geen taalbarriere maar een begripsbarriere. Zij ging uit van wat zij wist maar vergat mij dit te zeggen. Ik had hoge nood dus wilde een snel antwoord. Hoe makkelijk kan een misverstand ontstaan? Goede communicatie vraagt om geduld en begrip voor elkaars werkelijkheid!

Herken je dat? Druk, druk, druk om je doel te bereiken, maar ook het idee krijgen dat anderen je tegenwerken of in de weg staan? We hebben allemaal doelgerichtheid hoog in het vaandel maar vergeten vaak de voorwaarden daarvoor te scheppen. Bij doelgerichtheid denken we bijvoorbeeld vaak niet altijd aan de relatie die we met anderen hebben. Toch kan een goede relatie een belangrijke basis hiervoor zijn.

Wil je ongelukken in het verkeer voorkomen, dan hou je rekening met andere weggebruikers. Dat ligt ook wel voor de hand. Toch doen we het vaak niet als het om ons gedrag in het sociale verkeer gaat. Wellicht heeft dit er mee te maken dat de schade dan niet gelijk duidelijk is of in euro’s uit te drukken valt. Ik zie regelmatig dat mensen in hun haast om het volgende doel te bereiken elkaar gewoon vergeten of zelfs overslaan. Wellicht staan we bij de consequenties daarvan te weinig stil.

We zijn steeds meer ‘doeners’ geworden en dat is aan de kwaliteit van de relaties tussen mensen te merken. We komen steeds meer op afstand van elkaar te staan als iedereen alleen maar druk is om zijn eigen doel te bereiken. Veel doen en veel gedaan krijgen, op die manier, gaat alleen maar op als je geen andere mensen nodig hebt of hun pad niet hoeft te kruisen. Houd jij hier rekening mee of ben je alleen maar druk aan het duwen om vooruit te komen?

Verbinding met anderen brengt de noodzakelijke samenhang waardoor samenwerking makkelijker en mogelijk wordt. Wat zou er allemaal mogelijk zijn als je een bewuste keuze maakt voor wat het beste werkt en hierbij rekening met anderen houdt? Alleen ga je sneller, samen bereik je meer!

Als ik het mensen vraag is er niemand die wil mislukken. Iedereen moet en wil succesvol zijn wil je meekomen in onze maatschappij. Maar is dat zo of is het een beperkende overtuiging? De associatie die we zo met het idee van mislukken maken zorgt er voor dat we ons schuldig voelen en schamen als het gebeurt. We maken het persoonlijk. Dit heeft consequenties, want die gevoelens ga je dan liever uit de weg. Je zult proberen de situatie te voorkomen of verborgen te houden als het toch gebeurt. Het veroorzaakt daarmee een breuk in de relatie tussen mensen omdat je niet langer open staat en eerlijk durft te zijn. Je gaat zaken vermijden in plaats van dat je durft verantwoordelijkheid te nemen.

Volgens mij zit de beperkende overtuiging niet alleen in de vergissing dat een mislukking ook zou betekenen dat jij als persoon mislukt. Het zit in het idee dat zoiets als een ‘mislukking’ werkelijk bestaat. Het leven begint met vallen en opstaan en alles dat je later leert vraagt oefening om het je eigen te maken voordat je het beheerst. Wat we een mislukking noemen is denk ik daarom niet meer dan een volgende poging om beter te worden om uiteindelijk het doel te bereiken. De eerste wankele stappen in het leven zijn noodzakelijk om te leren staan en te gaan lopen. Mislukken is niet negatief. Mislukken vraagt moed en wilskracht en toont de bereidheid om te investeren in het doel. Mislukken is een noodzaak om vooruit te komen!

Inspiratie

Schrijf je in voor de ‘Verbindend Communiceren Inspiratienieuwsbrief’

In-company training en
geaccrediteerde bedrijfstrainingen

Voor bedrijven biedt Govert interne training op maat. Govert geeft ook geaccrediteerde (bedrijfs)trainingen voor mediators, tolken en andere professionals.

ontdek de mogelijkheden op www.bridgingspaces.nl

Govert van Ginkel werkt o.a. voor de volgende bedrijven:

  • ING
  • SNS
  • P&O Ferries
  • Statoil
  • NVNF
  • WBV Hoek van Holland
  • Welzijn Divers
  • Bellissima
  • GGD
  • Arcus College
  • Brandweer